Όταν επισκεπτόμουν τη γιαγιά μου κατά την παιδική ηλικία μού έλεγε στο τραπέζι: «Γιατί δεν τρως τυρί;» ή «Φάε και τυρί να μεγαλώσεις.» Βεβαίως, εννοούσε το τυρί φέτα. Ήταν λογικό που με ρωτούσε συνεχώς, καθώς αυτό το τυρί δεν θα μπορούσε να λείπει καμία φορά από το οικογενειακό τραπέζι. Συμπληρώνοντας την χωριάτικη σαλάτα (που χωρίς τη φέτα θυμίζει απλή αγγουροντομάτα) ή συνοδεύοντας τα αγαπημένα φαγητά της γιαγιάς. Ακόμα και της μέρες χωρίς φαγητό, το γεύμα αποτελούνταν από ψωμί, ντομάτα, ελιές και φέτα. Άραγε, η γιαγιά μου γνώριζε για την θρεπτική αξία της φέτας και πόσο προάγει την υγεία ή εκδήλωνε απλώς σημεία του λεγόμενου «Κατοχικού Συνδρόμου»; Η φέτα αποτελεί κύριο γαλακτοκομικό προϊόν. Το πιο γνωστό θρεπτικό συστατικό που περιέχει είναι το Ασβέστιο (Ca). Όπως αναφέρει το Mednutrition, το ασβέστιο είναι ένα μέταλλο που συμβάλλει στην υγιή δομή και ανάπτυξη των οστών και των δοντιών. Βασική παράμετρος οστικής ανάπτυξης είναι η οστική μάζα και οστική πυκνότητα. Η οστική μάζα αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς κατά την παιδική και εφηβική ηλικία παράλληλα με την γενικότερη ανάπτυξη του ατόμου και συνεχίζει, με πιο αργούς ρυθμούς, μέχρι την τρίτη δεκαετία της ζωής. Η οστική πυκνότητα είναι άμεσα συνυφασμένη με την εναπόθεση ασβεστίου στα οστά. Έτσι, γίνεται αντιληπτή η αναγκαιότητα κατανάλωσης γαλακτοκομικών κυρίως από τα παιδιά και τους εφήβους. Τα παιδιά χρειάζεται να καταναλώνουν επαρκείς ποσότητες γαλακτοκομικών, όπως γάλα, γιαούρτι και φυσικά τυρί. Μετά την τρίτη δεκαετία της ζωής, η οστική πυκνότητα τείνει να φθίνει σε συνάρτηση με την ηλικία. Ένας άλλος παράγοντας που προκαλεί σημαντική μείωση της μάζας των οστών είναι η εμμηνόπαυση, μέσω της διαταραγμένης εναπόθεσης ασβεστίου στα οστά. Η προχωρημένη απώλεια οστικής μάζας συνδέεται με καταστάσεις οστεοπενίας («φτωχή» οστική μάζα) και οστεοπόρωσης οι οποίες μπορούν να εκδηλωθούν με οστικά κατάγματα, κυρίως στην περιοχή του ισχίου. Η σωστή διατροφή μαζί με την άσκηση προλαμβάνουν, ως έναν βαθμό την απώλεια οστικής μάζας. Για το λόγο αυτό, είναι απαραίτητη η συνέχιση της κατανάλωσης γαλακτοκομικών ακόμα και στην ενήλικη ζωή. Ας προχωρήσουμε, τώρα, σε ένα άλλο σημαντικό θρεπτικό συστατικό που περιέχει η φέτα. Η πρωτεΐνη είναι απαραίτητη για τη δημιουργία, αλλά και για την διατήρηση της μυϊκής μάζας. Ομοίως με την οστική, η μυϊκή μάζα παρουσιάζει μέγιστους ρυθμούς ανάπτυξης κατά την παιδική και εφηβική ηλικία. Πλούσια σε πρωτεΐνη τρόφιμα είναι το κρέας, το αυγό και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Ωστόσο, σύμφωνα με την πυραμίδα της μεσογειακής διατροφής που παραθέτει ο Αμερικάνικος Οργανισμός Γεωργίας (USDA), τα γαλακτοκομικά συστήνεται να καταναλώνονται σε καθημερινή βάση έναντι εβδομαδιαίας (αυγό, πουλερικά) ή μηνιαίας (κόκκινο κρέας) βάσης. Για να γίνει καλύτερα αντιληπτή η αναγκαιότητα καθημερινής πρόσληψης πρωτεΐνης μπορεί να παρατηρήσει κάποιος το σχήμα με το «Διατροφικό Πιάτο». Το Διατροφικό Πιάτο, που δημοσίευσε ο USDA το 2011, αποτελεί μια σχηματοποιημένη σύνοψη ενός ποικίλου και ισορροπημένου διατροφικού προτύπου. Όπως ακριβώς η Πυραμίδα της Μεσογειακής Διατροφής σε μία απλουστευμένη εκδοχή. Αξίζει να σημειωθεί σε αυτό το σημείο, πως η φέτα, όπως και τα περισσότερα γαλακτοκομικά, περιέχει λακτόζη. Η υπεροχή της φέτας, ωστόσο, συγκριτικά με το γάλα έγκειται στο γεγονός ότι η φέτα παρουσιάζει χαμηλότερα επίπεδα λακτόζης λόγο της ζύμωσης που έχει υποστεί. Γι’ αυτό, ενδείκνυται η κατανάλωση της σε άτομα με ήπια δυσανεξία. Επιπρόσθετα, τα γαλακτοκομικά υπερέχουν του κρέατος ως προς το είδος των κορεσμένων λιπαρών που περιέχουν. Είναι γνωστό πως η κατανάλωση κορεσμένου λίπους αποτελεί παράγοντα που ευθύνεται για τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου, Σακχαρώδους Διαβήτη τύπου ΙΙ (ΣΔ ΙΙ) και αρτηριακής υπέρτασης. Συνεπώς, η αντικατάσταση μέρους της προσλαμβανόμενης ποσότητας κρέατος με γάλα, τυρί ή γιαούρτι φαίνεται να συσχετίζεται με μειωμένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Ενδιαφέρον θεωρώ, και γι’ αυτό το άφησα για το τέλος, πως η κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων φαίνεται πως συνδέεται με καλύτερο έλεγχο του σωματικού βάρους, όπως στην περίπτωση προσπάθειας για απώλεια βάρους. Σίγουρα η γιαγιά μου, τελικά, μπορεί να μην γνώριζε τον λόγο που είναι θρεπτική η φέτα, γνώριζε όμως ότι είναι θρεπτική. Γι’ αυτό, άλλωστε, μου την πρόσφερε συνεχώς σε κάθε γεύμα. Πώς αλλιώς, όμως, θα μπορούσε να κάνει εφόσον η φέτα αποτελεί ένα τρόφιμο βαθιά ταυτισμένο με την ελληνική παράδοση; Αυτό διακρίνεται και από το γεγονός πως όταν λέμε στην καθημερινότητά μας «έχει και τυρί στο τραπέζι» εννοούμε την φέτα.